بلک فرایدی ۱۴۰۵ جمعه ۶ آذر (۲۷ نوامبر ۲۰۲۶) است، ولی کمپین فروشگاه‌های بزرگ ایرانی معمولا چند روز قبلش شروع می‌شود؛ دیجی‌کالا در ۱۴۰۴ کمپینش را از ۱ تا ۱۰ آذر برگزار کرد. اگر فروشگاه اینترنتی دارید، یعنی حدود پنج هفته وقت دارید تا پنج چیز را آماده کنید: قیمت و تخفیف واقعی، موجودی، درگاه پرداخت، ارسال، و فهرست مشتری‌هایی که می‌شود به آن‌ها خبر داد. این راهنما همین پنج کار را به ترتیب زمانی می‌گوید، به‌اضافه‌ی اینکه اصلا شرکت در حراج به‌صرفه‌ی شماست یا نه.
بلک فرایدی در ایران چقدر بزرگ است؟
بزرگ‌ترین عدد عمومی را دیجی‌کالا منتشر کرده است. طبق گزارش زومیت و دیجیاتو از اعلام خود دیجی‌کالا، در کمپین بلک فرایدی ۱۴۰۴ (۱ تا ۱۰ آذر):
- حدود ۳.۳ میلیون سفارش ثبت شد و ۱۵.۵ میلیون کالا فروش رفت؛
- ارزش فروش حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان اعلام شد؛
- بیش از ۴۶ میلیون کاربر یکتا به سایت سر زدند؛
- شلوغ‌ترین ساعت، ۱۲ شب تا ۱ بامداد جمعه بود؛
- حدود یک‌چهارم خریدها قسطی بود.
این‌ها عددهای اعلامی یک شرکت‌اند و حسابرسی مستقل ندارند، ولی یک پیام روشن دارند: در این ده روز، مشتری ایرانی «دنبال خرید» است و با ذهن آماده‌ی مقایسه‌ی قیمت وارد اینترنت می‌شود. فروشگاه کوچک لازم نیست با دیجی‌کالا رقابت قیمتی کند؛ کافی است وقتی مشتری از ترب یا اینستاگرام به سایتش می‌رسد، با یک پیشنهاد واقعی، موجودی درست و پرداخت بی‌دردسر روبه‌رو شود.
اول تصمیم بگیرید: اصلا تخفیف بدهید یا نه؟
بلک فرایدی برای هر فروشگاهی سودآور نیست. قبل از هر کاری، حساب ساده‌ی زیر را برای پرفروش‌ترین محصولتان بکنید:
- حاشیه‌ی سود فعلی هر کالا را بنویسید (قیمت فروش منهای خرید، بسته‌بندی، کارمزد درگاه و سهم تبلیغ).
- تخفیفی را که در نظر دارید از همین حاشیه کم کنید.
- بپرسید چند برابر فروش معمول لازم است تا سود کل این ده روز از ده روز عادی کمتر نشود.
اگر حاشیه‌ی سودتان ۳۰ درصد است و ۲۰ درصد تخفیف بدهید، سود هر سفارش تقریبا یک‌سوم می‌شود؛ یعنی برای ماندن در همان سود باید حدود سه برابر بفروشید. اگر چنین جهشی در توانتان نیست، راه‌های کم‌هزینه‌تری هست: تخفیف فقط روی کالاهای پرحاشیه یا کالای راکد انبار، هدیه همراه خرید، یا اعتبار برای خرید بعدی به‌جای تخفیف نقدی.
مقایسه‌ی پنج نوع پیشنهاد
| پیشنهاد | به درد چه کسی می‌خورد | خطرش |
|---|---|---|
| حراج زمان‌دار روی قیمت محصول | فروشگاهی که می‌خواهد مشتری جدید از ترب و گوگل جذب کند؛ قیمت خط‌خورده برای همه دیده می‌شود | اگر قیمت قبلی واقعی نباشد، اعتماد و حتی پرونده‌ی تخلف به‌همراه دارد |
| کد تخفیف با سقف | فروشگاهی که فهرست مشتری دارد و می‌خواهد تخفیف فقط به آن‌ها برسد | کد بی‌سقف و بی‌تاریخ در کانال‌های تخفیف پخش می‌شود |
| ارسال رایگان از یک مبلغ | کالاهای ارزان‌تر که هزینه‌ی ارسال سهم بزرگی از سبد است | آستانه‌ی پایین، سود سفارش‌های کوچک را می‌خورد |
| اعتبار هدیه برای خرید بعدی | فروشگاهی که دنبال خرید دوباره است، نه فقط فروش همین هفته | اگر بودجه سقف نداشته باشد، هزینه‌اش بعدا غافلگیرتان می‌کند |
| هدیه همراه خرید | برندی که نمی‌خواهد قیمتش در ذهن مشتری پایین بیاید | هدیه‌ی بی‌ربط ارزش درک‌شده ندارد |
جزئیات تنظیم سقف‌ها و انتخاب بین کد و حراج را در راهنمای کد تخفیف در فروشگاه اینترنتی نوشته‌ایم.
تخفیف واقعی بدهید؛ «تخفیف کاذب» دیده می‌شود
هر سال پس از بلک فرایدی گزارش‌هایی منتشر می‌شود که فروشگاهی قیمت «قبل از تخفیف» را بالا برده و بعد همان قیمت همیشگی را با برچسب حراج عرضه کرده است؛ نمونه‌اش گزارش انتخاب با عنوان «فریب مشتریان با حراج جمعه سیاه». طبق گزارش اقتصادنیوز، مدیرکل تعزیرات استان تهران گفته است بسیاری از این تخفیف‌ها غیرواقعی است و رسیدگی به آن با سازمان تعزیرات حکومتی است؛ تجارت‌نیوز هم از جریمه‌ی ۱۴۰ میلیارد ریالی یک فروشگاه اینترنتی به خاطر قیمت‌گذاری سه کالا خبر داده بود.
جدا از خطر قانونی، مشتری امروز قیمت را در ترب و چند سایت دیگر مقایسه می‌کند و تاریخچه‌ی قیمت را می‌بیند. قاعده‌ی عملی ساده است: قیمت خط‌خورده باید همان قیمتی باشد که هفته‌های قبل واقعا با آن فروخته‌اید. اگر الان قیمت را بالا ببرید که بعدا «تخفیف» بدهید، در همان مقایسه لو می‌رود.
چهار هفته مانده: موجودی و فهرست کالا
بدترین تجربه در شلوغی حراج، پرداخت موفق برای کالایی است که در انبار نیست. پیش از کمپین:
- موجودی را با انبار تطبیق دهید، به تفکیک هر رنگ و سایز. اگر تنوع محصول را درست تعریف نکرده‌اید، راهنمای تعریف رنگ و سایز و شمارش موجودی را ببینید.
- کالاهای حراجی را انتخاب کنید، نه کل فروشگاه را. معمولا ده تا بیست کالای پرطرفدار یا راکد کافی است.
- درباره‌ی کالای ناموجود تصمیم بگیرید: صفحه‌ای را که در گوگل رتبه دارد حذف نکنید؛ بهتر است با برچسب «ناموجود» بماند تا رتبه‌اش حفظ شود.
- عکس و توضیح کالاهای حراجی را مرور کنید. مشتری‌ای که برای اولین بار به سایتتان می‌آید، فقط همین صفحه را می‌بیند.
دو هفته مانده: پرداخت و ارسال
درگاه پرداخت
در ساعت اوج، هر اختلال درگاه یعنی سبدهای رهاشده. سقف تراکنش و تسویه‌ی درگاهتان را از پیش بدانید، به‌خصوص اگر کالای گران می‌فروشید؛ سقف تراکنش زرین‌پال و زیبال را بخوانید. اگر بخشی از مشتری‌هایتان قسطی می‌خرند، کارمزد هر روش خرید اعتباری را هم در حساب سود بگذارید.
ارسال
در هفته‌های حراج، شرکت‌های پست و پیک هم شلوغ‌اند. سه کار را زودتر انجام دهید:
- زمان ارسال را صادقانه در صفحه‌ی محصول و تأیید سفارش بنویسید؛ «ارسال تا ۳ روز کاری پس از پایان کمپین» بهتر از وعده‌ای است که عمل نمی‌شود.
- مواد بسته‌بندی را برای حجم بیشتر از معمول بخرید.
- اگر ارسال رایگان می‌دهید، آستانه را با حساب تعیین کنید؛ یعنی آستانه‌ای که از میانگین سبد فعلی کمی بالاتر باشد.
یک هفته مانده: خبر دادن به مشتری‌ها
ارزان‌ترین مشتری بلک فرایدی کسی است که قبلا از شما خریده است. چند نکته برای پیامک:
- فقط به مشتری‌های خودتان بفرستید. شماره‌ای که پیامک تبلیغاتی را از طریق اپراتور مسدود کرده، در «لیست سیاه» است و پیامک تبلیغاتی به آن نمی‌رسد؛ ملی‌پیامک سازوکار این فهرست را توضیح داده است. خرید فهرست شماره هم پول دور ریختن است و هم شکایت به‌همراه دارد.
- دو پیامک کافی است: یکی یک روز قبل از شروع، یکی چند ساعت مانده به پایان.
- لینک مستقیم بدهید به صفحه‌ی حراج، نه صفحه‌ی اصلی.
- سبدهای رهاشده را پیگیری کنید. در شلوغی حراج، تعداد سبدهای نیمه‌کاره هم بالا می‌رود؛ نمونه پیامک یادآوری را در راهنمای سبد خرید رها شده گذاشته‌ایم.
اگر پنل پیامک جدا دارید، اعتبارش را از قبل شارژ کنید.
حراج در دیجی‌کالا یا در سایت خودتان؟
اگر در دیجی‌کالا هم غرفه دارید، شرکت در کمپین آن‌جا ترافیک آماده می‌آورد ولی کمیسیون و قواعد قیمت‌گذاری آن را هم می‌پذیرید و مشتری مال پلتفرم می‌ماند. شرایط و مهلت ثبت کالا در کمپین ۱۴۰۵ را باید از پنل فروشندگان دیجی‌کالا ببینید؛ تا تاریخ نوشتن این مطلب (۱ آبان ۱۴۰۵) اطلاعیه‌ی عمومی‌ای برای آن پیدا نکردیم. ترکیبی که بسیاری از فروشنده‌ها انتخاب می‌کنند این است که در مارکت‌پلیس دیده شوند و در سایت خودشان مشتری را نگه دارند؛ مقایسه‌ی کامل در فروشنده شدن در دیجی‌کالا یا سایت خودت آمده است. کالاهای حراجی سایت خودتان هم از راه ترب دیده می‌شوند، به شرط آنکه فید محصولات به‌روز باشد.
روز کمپین و بعد از آن
- ساعت شروع و پایان حراج را دقیق تنظیم کنید و روز اول، یک سفارش آزمایشی کامل (از سبد تا پرداخت) بگیرید.
- هر چند ساعت موجودی کالاهای حراجی را نگاه کنید.
- بعد از پایان، حراج را بردارید تا قیمت به حالت عادی برگردد؛ حراجی که تمام نمی‌شود، دیگر حراج نیست.
- یک هفته بعد، حساب کنید: چند سفارش، چند مشتری تازه، سود خالص، و چند نفر از خریداران دوباره برگشتند.
اگر فروشگاهتان روی لانچو است
ابزارهای لازم برای این چک‌لیست در پنل لانچو هست و افزونه‌ی جدا نمی‌خواهد: حراج زمان‌دار با تاریخ شروع و پایان که با ویرایش گروهی روی ده‌ها محصول یک‌جا گذاشته یا برداشته می‌شود و قیمت قبلی را خط‌خورده نشان می‌دهد؛ کد تخفیف با سقف مبلغ، حداقل سبد، سقف کل و سقف هر نفر و بازه‌ی زمانی، که می‌شود فقط برای چند کالا یا دسته معتبرش کرد؛ و جشنواره‌ی کیف پول که بعد از خرید اعتبار هدیه می‌دهد و بودجه‌ی کلش واقعا سقف است. موجودی برای هر رنگ و سایز جدا شمرده می‌شود و کم‌شدنش اتمی است، پس دو نفر نمی‌توانند آخرین عدد را هم‌زمان بخرند؛ سفارشی که پرداخت نشود و منقضی شود، موجودی را برمی‌گرداند. زرین‌پال و زیبال را هم می‌شود هم‌زمان فعال داشت. لانچو تخفیف پلکانی سبد و کوپن «ارسال رایگان» ندارد؛ ارسال رایگان از تنظیمات هزینه‌ی ارسال و با آستانه‌ی مبلغ تعریف می‌شود. اگر هنوز فروشگاه ندارید و می‌خواهید برای فصل حراج آماده باشید، از صفحه‌ی ساخت فروشگاه شروع کنید.
پرسش‌های پرتکرار
بلک فرایدی ۱۴۰۵ چه روزی است؟
جمعه ۶ آذر ۱۴۰۵، برابر با ۲۷ نوامبر ۲۰۲۶. فروشگاه‌های ایرانی معمولا کمپین را چند روز تا ده روز طول می‌دهند؛ دیجی‌کالا در ۱۴۰۴ از ۱ تا ۱۰ آذر حراج داشت.
فروشگاه کوچک هم باید در بلک فرایدی تخفیف بدهد؟
نه لزوما. اگر حاشیه‌ی سودتان کم است، تخفیف روی چند کالای منتخب، هدیه همراه خرید یا اعتبار برای خرید بعدی معمولا بهتر از تخفیف همگانی است. ملاک، سود کل این چند روز است نه تعداد سفارش.
چند درصد تخفیف بدهم؟
عدد ثابتی وجود ندارد. از حاشیه‌ی سود شروع کنید و حساب کنید با هر درصد چند برابر فروش لازم است تا سودتان کم نشود. تخفیف درصدی را همیشه با سقف مبلغ بگذارید.
بالا بردن قیمت قبل از حراج چه اشکالی دارد؟
هم مشتری با مقایسه‌ی قیمت متوجه می‌شود و اعتمادش را از دست می‌دهید، هم طبق گزارش‌های رسانه‌ها، تعزیرات حکومتی به تخفیف‌های غیرواقعی فروشگاه‌های اینترنتی رسیدگی می‌کند.
کی پیامک حراج را بفرستم؟
یک روز قبل از شروع و چند ساعت مانده به پایان، فقط برای مشتری‌هایی که از خودتان خرید کرده‌اند یا شماره‌شان را خودشان داده‌اند.
